Łazienki rzeczne

Pierwsze drewniane budynki szatni i basen kąpielowy powstały już nad Wartą w 1895 roku. Ze względu na fakt, iż były one zlokalizowane poniżej ujścia miejskiej kanalizacji, w 1924 podjęto decyzję o przeniesieniu kąpieliska.

W 1925 roku nastąpiło otwarcie nowego kąpieliska. Projektantem był Jerzy Tuszowski i Kazimierz Ruciński.

Na wzmocnionej żelbetonową ścianą oporową grobli, wzniesiony został murowany centralny budynek na planie kwadratu, po bokach którego znajdowały się drewniane pawilony kabin.

Główna część budynku nakryta została wysokim dachem naczółkowym, z czterema półszczytami z każdej strony. Budynek został wsparty na prostych kolumnach toskańskich, które to znajdują się zarówno od strony ulicy jak i rzeki.

Obramowania okienne zawierają ornamenty. Północne skrzydło mieściło kabiny męskie, w skrzydle południowym znajdowały się kabiny damskie.

We wnętrzu budynku znajdowały się kasy, stacja pogotowia ratunkowego, restauracja, biuro, trzypokojowe mieszkanie dozorcy oraz 128 kabin i 200 miejsc. Do dziś w niezmienionym stanie zachowało się skrzydło południowe.

wszystko o motoryzacji regeneracja reflektorów, toyota avensis zabytki poznania części smart lampy samochodowe

Dawne kolegium jezuickie

Dawne kolegium jezuickie

Adres:

pl. Kolegiacki , Poznań

Opis:

Jezuici przybyli do Poznania w XVI wieku i wybudowali tutaj swój klasztor, kościół oraz szkołę (kolegium), której pierwszym rektorem był ksiądz Jakub Wujek - autor najstarszego polskiego przekładu Biblii. Otwarta w 1573 r. szkoła reprezentowała wysoki poziom nauczania, jednak sprzeciw Akademii Krakowskiej spowodował, że nie została uniwersytetem. Jezuici posiadali bogatą bibliotekę, od 1677 r. mieli własną drukarnię, prowadzili też teatr szkolny. Likwidacja zakonu jezuitów w 1773 r. nie przerwała działalności szkoły; od 1780 r. istniała ona jako Akademia Wielkopolska, potem (do 1793 r.) - jako Poznańska Szkoła Wydziałowa. Od kasaty zakonu jezuitów budynek pełnił różne funkcje administracyjne (obecnie jest siedzibą Urzędu Miasta). Jesienią 1805 r. mieszkał tu car Rosji Aleksander I, a rok później, przez prawie trzy tygodnie cesarz Napoleon Bonaparte. W latach 1815-1830 rezydował tutaj namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego książę Antoni Radziwiłł (w jego salonie, w 1828 r. koncertował prawdopodobnie Fryderyk Chopin). W Sali Białej, ozdobionej popiersiem Fryderyka Chopina (dzieło Marcina Rożka), odbywają się koncerty.

Pierwszą siedzibą kolegium był dawny budynek szpitalny przekazany Towarzystwu Jezusowemu. Rozwój kolegium zmusił jezuitów do dalszej rozbudowy. Budowę jezuici powierzyli włoskiemu architektowi Janowi Catenazziemu i w 1701 r. przystąpiono do budowy obecnego gmachu. Przerwane wybuchem wojny północnej prace wznowiono w 1719 r. przy współudziale jezuickiego budowniczego Jana Zelnera, a później wg projektu Franciszka Koźmińskiego. Główne skrzydło budynku znajduje się po stronie południowej, skrzydła boczne obejmują dziedziniec w kształcie trapezu, który od strony północnej zamknięto w latach 1748-52 piętrowym budynkiem z bramą, nad którą wzniesiono wieżę. W XIX w. dobudowano od strony dziedzińca dwie niskie wieże mieszczące klatki schodowe oraz ryzalit z reprezentacyjnymi schodami prowadzącymi na pierwsze piętro. Na początku XX w. powstał budynek położony wzdłuż ul. Za Bramką. Potężny, czterokondygnacyjny gmach przykryty jest dachem dwuspadowym. Jego elewacje - bez względu na czas powstania - zdobi jednolita stylowo, barokowa i neobarokowa dekoracja. W latach 1995-98 przeprowadzono renowację budowli, modernizując także jej wnętrze.

Po przeciwnej stronie ul. Gołębiej znajduje się barokowy budynek dawnej szkoły jezuickiej, wzniesiony w poł. XVIII w. Obecnie jest siedzibą Państwowej Szkoły Baletowej. Arkadowy dziedziniec wykorzystywany jest w lecie jako miejsce koncertów i przedstawień teatralnych. Pamiątkowe tablice przypominały, że na scenie szkoły działał pierwszy w dziejach miasta teatr zawodowy Wojciecha Bogusławskiego (1783 r.), a wcześniej mieściła się tutaj najstarsza poznańska szkoła św. Marii Magdaleny (po ostatnim remoncie tablice nie wróciły na swoje miejsce).
Dojazd:

Dojazd tramwajem nr 5, 13, 16 do Rynku Bernardyńskiego

Bazar

Budynek Bazaru powstał w latach 1838-42 z inicjatywy Karola Marcinkowskiego, który przyczynił się do powstania spółki pod nazwą Bazar Poznański. Późnoklasycystyczna budowla zwrócona była frontem do powstałej w tym samym czasie ul. Nowej (obecnej ul. I. Paderewskiego). Pracami budowlanymi (według projektu Ernesta Steudenera) kierował poznański budowniczy Antoni Krzyżanowski. W 1899 r. dobudowano skrzydło zachodnie Bazaru zwrócone reprezentacyjną, neobarokową fasadą w stronę Al. Marcinkowskiego. Projektantem nowej części gmachu był Roger Sławski. Zniszczony w 1945 r. budynek odbudowano w uproszczonej formie w 1949 r. i do 1988 r. mieścił się tu hotel Orbis - Bazar. W 1990 r. zwrócono gmach dawnym właścicielom i obecnie nadal trwa generalny remont gmachu przywracający mu pierwotny wygląd; w odremontowanych już pomieszczeniach znajdują się sklepy.

Zgodnie z zamierzeniami inicjatorów budowy Bazar był nie tylko centrum polskiego życia gospodarczego i kulturalnego Poznania pod zaborem pruskim, ale także miejscem spotkań towarzyskich i zabaw. Mieścił się tu hotel, kawiarnie, sale zebrań, wielka Sala Biała, a także sklepy polskich kupców - wśród nich skład żelaza i narzędzi rolniczych Hipolita Cegielskiego. W hotelu, w którym zatrzymywali się przybywający do Poznania wielkopolscy ziemianie gościło też wielu wybitnych przedstawicieli świata polityki, nauki i kultury. W salach Bazaru organizowano uroczystości patriotyczne, odczyty i koncerty, bale. Tutaj występowali między innymi: Ferenc Liszt, Ignacy Feliks Dobrzyński, Henryk Wieniawski, Apolinary Kątski, a w latach trzydziestych, z nieistniejącego już dziś balkonu, dla zgromadzonych przed hotelem tłumów śpiewał Jan Kiepura.

Gmach był też miejscem ważnych wydarzeń historycznych. W czasie Wiosny Ludów (1848) rezydował w nim Komitet Narodowy. Natomiast 27 grudnia 1918 r. ostrzelanie hotelu, w którym zatrzymał się Ignacy Paderewski, stało się pretekstem do wybuchu walk powstania wielkopolskiego 1918-19 r. Na zewnętrznej ścianie gmachu, na narożniku Al. Marcinkowskiego i ul. Paderewskiego, wmurowano w 1928 r. tablicę ku czci I. J. Paderewskiego. Zaprojektował ją Stanisław Jagmin. Zniszczoną tablicę odtworzono w 1978 r. Od strony ul. Paderewskiego znajduje się tablica upamiętniająca założenie w 1846 r. sklepu H. Cegielskiego. Znany poznański bibliofil i kolekcjoner Ignacy Moś ufundował na budynku dwie tablice: przypominającą, że w 1880 r. w Bazarze swą nowelę Za chlebem czytał Henryk Sienkiewicz oraz drugą - upamiętniającą pobyt w Poznaniu Juliusza Słowackiego w czasie Wiosny Ludów w 1848 r. Obie tablice zniknęły w czasie remontu fasady budynku.

Dojazd:

Tramwajem nr 5, 9, 13, 16 do Aleji Marcinkowskiego

Waga miejska

odbierz 50 zł za otwarcie darmowego rachunku

Waga miejska w Poznaniu – jest to jednopiętrowy budynek o bardzo wysokim, dwuspadowym dachu i prostych szczytach dzielonych lizenami.

Pierwszy budynek powstał w latach 1532–1534, a rozbudowany został w stylu renesansowym przez Jana Baptystę di Quadro w 1563. W 1890 roku został rozebrany, ponieważ długo nieremontowany budynek groził zawaleniem. W jego miejscu wzniesiono neorenesansowy Nowy Ratusz, który pełnił funkcję siedziby władz miasta. Został on silnie uszkodzony podczas II wojny światowej (1945). W latach 1950–1960 odbudowano w tym miejscu budynek wagi według projektu Zbigniewa Zielińskiego opracowanego na podstawie zachowanych litografii. Ostatni remont zakończył się w 2002 roku. Pierwotnie waga była siedzibą ważnika i podległych mu potażych, którzy za drobną opłatą dokonywali pomiaru masy towaru. W latach powojennych mieścił się tu Urząd Stanu Cywilnego w Poznaniu.

odbierz 50 zł za otwarcie darmowego rachunku

W roku 2006 w Wadze stworzona została sala koncertowa Muzyczna Wagaw której odbywają się kameralne koncery muzyki poważnej. W maju 2006 r. w budynku wagi otwarta została restauracja "Nalewka".

Z renesansowego wyposażenia Wagi zachował się kominek, przeniesiony w końcu XIX w. do ratusza, gdzie do dzisiaj jest ozdobą Sali Królewskiej.

wszystko o lampach regeneracja reflektorów lampy samochodowe części smart naprawa lamp samochodowych

Biblioteka Raczyńskich

odbierz 50 zł za otwarcie darmowego rachunku

Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu - biblioteka miejska Miasta Poznania - jedna z najstarszych bibliotek publicznych w kraju.

Ufundowana przez Edwarda Raczyńskiego, powstała w latach 1822 - 1829. Jej fronton, zworowany na wschodniej ścianie paryskiego Luwru zdobi kolumnada złożona z 12 żeliwnych kolumn doryckich.

W roku 1928 do biblioteki dobudowano dodatkowe, północne skrzydło, przebiegające wzdłuż dzisiejszych Al. Marcinkowskiego. Budynek ten nie istniał długo - został zniszczony podczas II Wojny Światowej.

Biblioteka rozpoczęła działalność w roku 1829. Początek księgozbioru to kilkanaście tysięcy tomów przekazane przez fundatora. Zbiór ten do roku 1939 rozrósł się do 165 tys.

II Wojnę Światową przetrwało tylko 17 tys., książek, czyli mniej więcej tyle, biblioteka liczyła w chwili otwarcia. Ocalały najcenniejsze dzieła przewiezione w roku 1943 do majątku Raczyńskich w Obrzycku, dla ochrony przed nalotami aliantów. Księgozbiór pozostawiony w Poznaniu spłonął, jednak nie za sprawą alianckich bomb, tylko wśród zniszczeń spowodowanych zdobywaniem Poznania przez Armię Czerwoną w 1945r.

Obecnie biblioteka posiada około 1,6 mln. tomów, co sytuuje ja na drugim miejscu w mieście po Bibliotece Uniwersyteckiej. Książki podzielono na księgozbiór naukowy, zbiory specjalne oraz książki oświatowe i beletrystykę, wypożyczane przez liczne filie biblioteki na terenie miasta.



Biblioteka Raczyńskich

plac Wolności 19,

61-739 Poznań

tel. (61) 852 94 42, 852 94 43

wszystko o lampach regeneracja reflektorów lampy samochodowe części smart naprawa lamp samochodowych

Mury obronne

wszystko o lampach regeneracja reflektorów lampy samochodowe części smart naprawa lamp samochodowych

Mury obronne - pozostałości średniowiecznych i renesansowych fortyfikacji

Mury miejskie Poznania zaczęto budować wkrótce po lokacji miasta w 1253 r.

Do końca XIII wieku istniał już pełen obwód muru długości 2300 kroków (ok. 1725 m), wysokości ok. 11 m, posiadający 32 wykusze. Zbudowany został z cegły na podstawie kamiennej.

W XV w. na większości obwodu fortyfikacje wzmocniono drugim murem - zewnętrznym, wyposażonym w półkoliste baszty zwane armatnimi, przystosowane do broni palnej. W XVII w. średniowieczne mury straciły swoje znaczenie w związku z rozwojem artylerii. W czasie potopu Szwedzi wznieśli ziemne fortyfikacje bastionowe, a coraz bardziej zaniedbane mury zaczęto obudowywać budynkami mieszkalnymi. Po zajęciu miasta przez Prusaków w 1793 r. nakazano rozbiórkę murów. Obiekty, które przetrwały, rozebrano na początku XX w. lub w czasie okupacji hitlerowskiej. Do dnia dzisiejszego zachowała się tylko Baszta Katarzynek. W czasie odgruzowywania Poznania po II wojnie światowej natrafiono w podwórzu kamienicy przy ul. 23 Lutego pozostałosci baszty armatniej, które zakonserwowano i wyeksponowano. W 2001 r. rozpoczęto badania archeologiczne które odsłoniły wewnętrzny i zewnętrzny mur miejski na odcinku między basztą armatnią a pozostałościami Bramy Wronieckiej. Obecnie trwa tam budowa ścieżki turystycznej. Pozostały też fragmenty muru zewnętrznego wraz z Furtą Zamkową u stóp Zamku Królewskiego.

Centrum Informacji Turystycznej,

Stary Rynek 59, Poznań

tel. 061 852 61 56, 061 852 98 05

odbierz 50 zł za otwarcie darmowego rachunku

Kolegiata św. Stanisława w Poznaniu

Kolegiata św. Stanisława w Poznaniu (także pod nazwą: Fara Poznańska) - Kolegiata parafii farnej pod wezwaniem Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Marii Magdaleny jest jednym z najcenniejszych zabytków sztuki baroku w Polsce.

Wybudowali ją jezuici. Prace budowlane - zapoczątkowane w 1649 r. i kilkakrotnie przerywane - trwały ponad 50 lat. Rozpoczął je Tomasz Poncino.

Od 1678 r. - po kilkunastoletniej przerwie - kontynuował je rektor kolegium Bartłomiej Nataniel Wąsowski. Temu wybitnemu teoretykowi architektury świątynia zawdzięcza swój dzisiejszy wygląd. Wykorzystując istniejące już mury, opracował on nowy projekt kościoła i przystąpił do jego realizacji. Budowę przerwała śmierć Wąsowskiego w 1687 r.

Kontynuował ją w l. 1697-1701 Giovanni Catenazzi. Chociaż świątynia została konsekrowana w 1705 r., ostateczną formę otrzymała dopiero w l. 1727-32.

Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 r. świątynia przejęła rolę zniszczonej kolegiaty św. Marii Magdaleny, stając się w 1798 r. miejskim kościołem parafialnym - farą). W latach 1945-56, w czasie odbudowy katedry na Ostrowie Tumskim, pełniła funkcję prokatedry. W ostatnich latach poddawana jest gruntownej restauracji.Fasada budowli jest dziełem Giovanni Catenazziego; portal główny zaprojektował Pompeo Ferrari. We wnęce nad wejściem znajduje się figura św. Ignacego Loyoli, założyciela zakonu jezuitów. Trójnawowe wnętrze przytłacza wielkością. Jego długość wynosi 55 m, szerokość 34 m, wysokość nawy głównej 27 m.

Niezwykle bogaty jest wystrój kościoła. W żadnej polskiej świątyni nie zaprezentowano w tak dużym stopniu ekspresyjnej maniery baroku rzymskiego, nie bez powodu zwanego "barokiem triumfującym".

Po bokach nawy głównej stoi 16 potężnych kolumn, wykonanych ze sztucznego marmuru. Nad ich kapitelami znajdują się rzeźby 12 apostołów. prezbiterium i nawę główną zdobi polichromia Karola Dankwarta z początku XVIII w. Pochodzące z tego samego czasu sztukaterie są dziełem Wojciecha Bianco.

Pseudokopułę na skrzyżowaniu nawy głównej i poprzecznej pokrywają malowidła Stanisława Wróblewskiego z 1949 r. Ołtarz główny zaprojektował Pompeo Ferrari. Znajdujący się w nim obraz przedstawiający biskupa Stanisława wskrzeszającego Piotrowina namalował w 1756 r. Szymon Czechowicz.

Po bokach dwie monumentalne rzeźby świętych Stanisława Kostki (z prawej) i Stanisława biskupa (z lewej). Dwa monumentalne ołtarze zamykające nawę poprzeczną wzorowane są na wykonanym wg projektu Andrea Pozzo ołtarzu św. Alojzego Gonzagi z rzymskiego kościoła św. Ignacego. W niższych, sklepionych krzyżowo nawach bocznych znajduje się 10 mniejszych ołtarzy. Na jednym z nich, w nawie wschodniej, stoi gotycka figura Jezusa Ubiczowanego z ok. 1430 r., przeniesiona tu z dawnej kolegiaty św. Marii Magdaleny.

Organy wykonał w 1876 r.słynny Friedrich Ladegast z Weissenfelds. Największe z 2579 piszczałek mają aż 6 m długości. W świątyni często odbywają się koncerty muzyki organowej. Pod chórem muzycznym umieszczono w 1902 r.tablicę upamiętniającą księdza Józefa Rogalińskiego (1728-1802) - matematyka, fizyka i astronoma, profesora Kolegium Jezuickiego, a po jego zamknięciu rektora Akademii Wielkopolskiej, autora pierwszego polskiego podręcznika do nauczania fizyki. Nowa tablica z 1996 r.poświęcona jest księdzu Jakubowi Wujkowi (1541-97) - twórcy i pierwszemu rektorowi Kolegium Jezuickiego w Poznaniu, autorowi pierwszego przekładu Biblii na język polski.

W kaplicy na przedłużeniu nawy zachodniej znajduje się kopia (z 1952 r.) ikony Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, koronowana w 1961 r. koronami papieskimi. Była to pierwsza po II wojnie światowej koronacja obrazu maryjnego w Polsce. Obok znajduje się kaplica Wieczystej Adoracji. Pod kościołem ciągną się potężne piwnice, które w latach międzywojennych służyły m.in. do przechowywania beczek z winem.Pod kościołem rozległe podziemia - krypty sklepione kolebkowo, w których niegdyś chowano zakonników i dobroczyńców kolegiaty, a w latach 1798-1810) także parafian. W trakcie prac badawczych w latach dziewięćdziesiątych XX w. odkryto w nich m.in. fragment muru wewnętrznego średniowiecznych fortyfikacji miejskich.

Fara Poznańska
Adres:
ul. Gołębia 1,
Poznań,
tel. +48 61 8526 950.

Msze święte w niedziele: 6.00, 7.30, 9.00, 11.00, 12.30, 17.00, 19.00.
Msze święte w dni powszednie: 6.00, 7.00, 8.00, 9.00, 19.00

wszystko o lampach regeneracja reflektorów lampy samochodowe części smart naprawa lamp samochodowych

odbierz 50 zł za otwarcie darmowego rachunku

Kantor Krzyżanowskiego - przy ulicy Garbary 96.

Kantor Krzyżanowskiego - budynek będący XIX-wieczną reklamą

Kantor Krzyżanowskiego - przedsiębiorstwo budowlane założone przez Antoniego Krzyżanowskiego, uczestnika powstania listopadowego w 1835, które szybko rozwijało sie i zdobywało uznanie, zyskując jednocześnie najbardziej prestiżowe zlecenia w mieście i okolicach. Z czasem, dzięki współpracy z wielkopolskimi rzeźbiarzami w ofercie Krzyżanowskiego pojawiły się elementy sztukatorskie.

Aby przechodniom, nowym, potencjalnym klientom oraz władzom miejskim pokazać pełen kunszt swoich wyrobów, w 1882 Krzyżanowski wzniósł przy ówczesnej Tamie garbarskiej kantor, o dość dziwnej bryle. Budynek był ozdobiony fragmentami sztukaterii, rzeźbami i innymi elementami. Ten niecodzienny gmach przetrwał kolejnych właścicieli, zawirowania historii i w niemal niezmienionej formie stoi w Poznaniu przy dzisiejszej ulicy Garbary 96.

wszystko o lampach regeneracja reflektorów lampy samochodowe części smart naprawa lamp samochodowych

odbierz 50 zł za otwarcie darmowego rachunku

Zamek Królewski w Poznaniu.

Usytuowany na Górze Przemysła Zamek Królewski w niczym nie przypomina dawnej, reprezentacyjnej siedziby książąt ,a później starostów wielkopolskich. W 2010 r. ruszyła jednak odbudowa zamku, a wybrany projekt architektoniczny zakłada rekonstrukcję budowli z czasów jej świetności.










Pierwszą książęcą rezydencję wzniósł na lewym brzegu Warty Przemysł I. Budowla ta została znacznie poszerzona przez Przemysła II – księcia wielkopolskiego, koronowanego na króla Polski w 1295 r., ale prace budowlane zakończyły się ostatecznie dopiero za czasów panowania Kazimierza Wielkiego. To właśnie wtedy zamek zyskał na znaczeniu jako największa świecka budowla w państwie Piastów. Od początku XIV w. zamek służył za siedzibę starostom wielkopolskim, a ponieważ był najbardziej reprezentacyjnym budynkiem w mieście, to gościli w nim także władcy z Polski i innych krajów europejskich, w tym m.in. Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk, Jan Olbracht, król Czech Jan Luksemburski oraz król Dani, Szwecji i Norwegii Eryk I. Jan Olbracht przyjął tu w 1493 r. hołd wielkiego mistrza krzyżackiego Hansa von Tiffena. Złote lata zamku skończyły się w poł. XVI w. Najpierw pożar strawił znaczną część budowli, a odbudowaną w stylu renesansowym rezydencję doszczętnie zniszczono podczas wojny północnej, z pocz. XVIII w. Od tego czasu budowla nigdy nie została całkowicie zrekonstruowana. Z końcem XVIII w. starosta Kazimierz Raczyński wzniósł jeszcze na średniowiecznych fundamentach archiwum, a na przełomie wieków Prusacy postawili tu budynek rejencji. Obie te budowle zostały zburzone podczas II wojny światowej.

Władze Polski Ludowej nie zamierzały rekonstruować dawnej piastowskiej rezydencji. Pozwolono jedynie na odbudowę budynków z przełomu XVIII i XIX w. Prawdziwy przełom nastąpił dopiero w 2002 r., gdy w Poznaniu zawiązał się Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego. Wyłoniono projekt, który przewidywał wzniesienie na Górze Przemysła zamku z czasów średniowiecznych, a prace budowlane ruszyły ostatecznie w grudniu 2010 r. Projekt odbudowy wspaniałej, wielkopolskiej rezydencji cieszy się ogromnym uznaniem wśród Poznaniaków, którzy, tak jak Krakowianie czy Warszawiacy, będą mogli wreszcie poszczycić się budowlą królewską z prawdziwego zdarzenia. Należy pamiętać, że w poznańskim zamku nie tylko rezydowali w przeszłości królowie Polski, tutaj także powstał utwór Przecława Słoty „O zachowaniu się przy stole” – najstarsze świeckie dzieło literackie napisane w języku polskim.

Wznoszono go wykorzystując najnowsze osiągnięcia ówczesnej techniki. Budowa pochłonęła 5 milionów marek. Na sześciu kondygnacjach znajdowało się 585 pomieszczeń. Wieża zegarowa, przez którą prowadziło paradne wejście, wznosiła się na wysokość 75 metrów. Ostatni taki zamek w Europie…

Zamek Cesarski – znak obecności i panowania na wschodzie „wskrzeszonego” w 1871 roku Cesarstwa Niemieckiego – powstał w wyniku decyzji cesarza Wilhelma II, który zgodził się na zburzenie otaczających Poznań fortyfikacji i rozbudowę miasta. Sporządzony z wielkim rozmachem przez jednego z najwybitniejszych urbanistów ówczesnej Europy Josepha Stbbena plan przewidywał usytuowanie na miejscu wałów zespołu monumentalnych budowli. W skład „Forum Cesarskiego”, oprócz zamku, weszły gmachy zajmowane obecnie przez dyrekcję Poczty Polskiej i Telekomunikacji, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (Colegia: Minus, Maius, Iuridicum), Teatr Wielki oraz Akademię Muzyczną. Wszystko to podkreślać miało nowy charakter Poznania, przekształcanego z miasta – twierdzy w miasto – rezydencję.

Fundamenty budowli wykonane zostały z betonu, ściany wzniesiono z cegły, elewacje zewnętrzne do wysokości parteru obłożono granitem, a od parteru do poddasza – sprowadzonym ze Śląska piaskowcem. Dachy pokryto niebieską dachówką. Zainstalowano nowoczesne windy oraz system centralnego ogrzewania. Oddanie do użytku nowej rezydencji cesarskiej nastąpiło w obecności Wilhelma II 21 sierpnia 1910 roku. Po raz drugi (i ostatni zarazem) cesarz przebywał tu 27 sierpnia 1913 roku, kiedy została ukończona budowa kaplicy zamkowej.

Architektura Zamku jest przykładem dominującego w XIX wieku historyzmu. Dokonany osobiście przez – pozującego na średniowiecznego władcę – Wilhelma II wybór neoromańskiej formy, stanowił nawiązanie do tradycji Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego z pierwszych wieków naszego tysiąclecia. Gmach wybudowany został na planie nieregularnego wieloboku z licznymi przybudówkami, wieżyczkami i wewnętrznymi dziedzińcami. Na jego tyłach mieścił się ogród z kopią słynnej Fontanny Lwów z Alhambry w Grenadzie oraz zespół budynków gospodarczych (stajnie, powozownie, garaże).

Całość podzielona została na dwie części: większą – zachodnią, przeznaczoną na apartamenty mieszkalne i mniejszą – wschodnią, mieszczącą sale reprezentacyjne. Na parterze zachodniej części znajdowały się pokoje marszałka dworu, ochmistrzyni oraz pozostałych członków świty cesarskiej. Pierwsze piętro zajmowały apartamenty pary cesarskiej i prywatna kaplica (zaprojektowana w stylu bizantyńskim przez Augusta Oetkena), drugie zaś zarezerwowane było dla następcy tronu.

Najokazalszym pomieszczeniem części reprezentacyjnej była – oświetlona z trzech stron ogromnymi oknami, otoczona wspartymi na kolumnach arkadami – Sala Tronowa. Pomiędzy łukami arkad umieszczono wizerunki ośmiu cesarzy niemieckich, a we wnęce środkowej arkady orientalny tron cesarski. Ponad nimi biegły galerie dla gości i orkiestry. Wejście do tej części Zamku znajdowało się od strony dzisiejszej ulicy Kościuszki.

Po przegranej Niemiec w I wojnie światowej zamek stał się własnością odrodzonego Państwa Polskiego. Uchwałą Rady Ministrów z 1921 roku oddany został do dyspozycji Naczelnika Państwa, a następnie prezydenta Rzeczypospolitej. Przez kilka lat mieściło się tu Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej, którego zadaniem było doprowadzenie do unifikacji Wielkopolski z resztą kraju. Swoją siedzibę w Zamku miały również niektóre zakłady Uniwersytetu Poznańskiego, organizacje akademickie, harcerskie i redakcje kilku pism.

W 1939 roku, niemal natychmiast po zakończeniu działań wojennych, postanowiono o przebudowie dawnej rezydencji cesarskiej na siedzibę Hitlera i jego namiestnika w „Kraju Warty” – Artura Greisera. Efektem tej decyzji, podjętej przy udziale Alberta Speera, była zmiana układu wnętrz i ich funkcji. Wszystkie najważniejsze pomieszczenia otrzymały nowy, utrzymany w stylu III Rzeszy, wystrój. W miejscu dawnej kaplicy powstał osobisty gabinet Hitlera z balkonem, z którego fhrer miał przyjmować defilady. Przystąpiono również do gruntownej przebudowy Sali Tronowej, która miała pełnić funkcję miejsca zgromadzeń. We frontowej elewacji wybito reprezentacyjne wejście. Pod dziedzińcem od strony południowej powstał schron na 375 osób. Prowadzona przebudowa została przerwana wyraźną dyrektywą z Berlina w 1943 roku, co wiązało się z niepowodzeniami na froncie wschodnim.

Po kapitulacji Cytadeli w lutym 1945 roku umieszczono w Zamku jeńców niemieckich; a po odesłaniu ich do obozów gmach zamieniono chwilowo na koszary Wojska Polskiego.

Mało brakowało, aby zgodnie z licznymi petycjami mieszkańców, poznański Zamek – kojarzony już nie tyle z okresem pruskiej dominacji, co z czasem hitlerowskiego terroru – uległ zburzeniu bądź daleko idącym przekształceniom. Ostatecznie jednak ograniczono się do usunięci symboli nazistowskich i rozebrania częściowo zniszczonej najwyższej kondygnacji wieży zegarowej. Do 1962 roku Zamek, zwany „Nowym Ratuszem”, był siedzibą Miejskiej Rady Narodowej, a następnie – Pałacu Kultury. Obecnym gospodarzem i administratorem dawnej rezydencji cesarskiej jest Centrum Kultury „Zamek”.

Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 czerwca 1979 r. Poznański zamek Cesarski wpisany został do rejestr zabytków jako dobro kultury.

Zamek w Poznaniu

Roboty niwelacyjne związane z budową zamku, rozpoczęto z końcem września 1904r. Po ukończeniu, których przystąpiono dnia 25 kwietnia 1905r. Do właściwej budowy gmachu, która trwała do 1 marca 1910r. Oddanie ukończonej budowli przez architektów królewskiemu marszałkowi nastąpiło 5 marca 1910r.
Projekty opracował i całą robotę prowadził prof. Franciszek Schwechten z Berlina, mając do pomocy budowniczego Gayera, długoletniego architekta zamku cesarskiego w Berlinie, oraz architekta Duhma, który kierował pracami na miejscu.
Według instrukcji narzuconych przez cesarza Wilhelma II prof. Schwechtenowi, zamek poznański miał przypominać zarówno w samej budowli, jako też i w wewnętrznym urządzeniu, przeważnie w ruinach leżące na obszarze Niemiec znajdujące się zamki romańskie.
Do zamku wchodzi zwiedzający od wałów Batorego do westybulu w parterze, gdzie przy ścianie głównej znajduje się odlew gipsowy popiersia króla Jana III Sobieskiego, według modelu rzeźbiarza Wiktora Brodzkiego (1825-1904). Przed popiersiem króla dwie spiżowe armaty. Na jednej wyryte trzy napisy:
- „Pro gloria et partia” (dla chwały i ojczyzny).
- „Zdobyta pod Neufahrfasser dnia 26 marca 1807r. Przez rycerzy polskich pod komendą Generała Brygady Sokolnickiego”.
- „Ultima ratio regis. . . ” (ostani argument króla).
Druga armata z herbem Rzeczypospolitej ma napisy:
- „Stanislao Augusto Regnante (za panowania Stanisława Augusta).
- Herb Nałęcz i napis „Sta Małachowski S. R. C. M. C. F. MRSHLS. ”.
- „Amor patriae me obtulit” (ofiarowała mnie miłość ojczyzny).
We wnęce obok klatki schodowej widzimy popiersie gipsowe, naturalnej wielkości, przedstawiające Tadeusza Kościuszkę.
W westybulu zwracają uwagę kolumny z jednobryłowego piaskowca z bogato rzeżbionymi kapitelami oraz świeczniki naśladujące średniowieczne, płonące pochodnie, porozmieszczane na ścianach westybulu i klatki schodowej. W klatce schodowej wiodącej a I piętro, witraże mozaikowe, a w wyżej umieszczonych oknach postacie w strojach średniowiecznych.

Z holu na I piętrze prowadzą do kaplicy drzwi, których ciężkie, odlane z brązu skrzydła, są bogato ozdobione półszlachetnymi kamieniami. Po lewej stronie – przy wejściu do kaplicy – ława marmurowa z leżącym lwem pośrodku. Na oparciu ławy postacie z ŚŚ. Piotra i Pawła, na tle złotej mozaiki.


Kaplica

Umieszczona w wieży głównej, na wysokości I piętra, wzorowana jest w przeważnej części na słynnej Capella Palatina w Palermo, przy czym pewne motywy zaczerpnięte zostały ze starych kaplic w Goslarze, Norymberdze, Karlovym Tynie, pod Pragą i z kaplicy w Akwizgranie. Charakterystyczną dekoracją kaplicy jest wspaniała mozaika złota, którą ozdobione są ściany i wnętrze kopuły.

W absydzie nad ołtarzem, przedzielonej fryzem na dwie płaszczyzny, widzimy w dolnej wizerunek Mojżesza z tablicami dekalogu w otoczeniu Dawida i Salomona, a w górnej, w okrągłym obramowaniu ornamentacyjnym błogosławiącego Chrystusa. W okolu litery greckie: „Alfa i Omega”. Wszelkie szczegóły ubioru, a nawet twarze Dawida i Salomona wzięte są ze starych podobizn, przedstawiających królewskich cesarzy.

Nad tymi wizerunkami królujący Chrystus w pozycji siedzącej w otoczeniu alegorycznych postaci, przedstawiających: Władzę (Potestas), Cnotę (Virtus), Cesarstwo (Imperium) i Kościół (Ecclesia). Na łuku tęczowym oddzielającym absydę od kopuły – czterej archaniołowie, a pomiędzy nimi w głębi kopuły czterej prorocy: Jeremiasz, Izajasz, Ezechiel i Daniel. Na ścianach postacie alegoryczne, wyobrażające: Męstwo, Wytrwałość, Mądrość, Przezorność, Sprawiedliwość, Umiarkowanie, Powściągliwość, Pokorę, Skromność, Cierpliwość, Wiarę, Nadzieję, Miłość, Posłuszeństwo i Czystość. Poza tym na ścianach cztery sceny z życia Chrystusa, a powyżej postacie czterech ewangelistów.

Ołtarz podobnie jak i ambona, z białego marmuru. Na froncie ambony litery greckie: „Alfa i Omega”. Po lewej stronie przed ołtarzem wysoka, rzeźbiona kolumna, zakończona złoconym krzyżem. Dolne części ścian kaplicy wyłożone są płytami marmurowymi. Kolumny z ciemno-czerwonego marmuru cztero i pół metrowej wysokości, o kapitelach z brązu. Przy wejściu, po obu stronach, dwie marmurowe ławy w rodzaju tronu, wsparte na dwóch lwach. Posadzka kaplicy wyłożona jest płytkami marmuru różnego koloru i rozmaitych deseni.

Na chórze organy z elektrycznym napędem. Organy jakkolwiek małe, wyróżniają się przepięknym, estetycznym brzmieniem.
Kaplicę projektował prof. August Oetken z Berlina. W holu przed kaplicą, o którym była wyżej mowa, kominek rzeźbiony z piaskowca, a na ścianie obraz olejny – kopia Orła Polskiego, według Tomasza Tretera, z napisem: „Series Ducum et Regum Poloniarum” (Poczet Książąt i Królów Polskich).

Z przedsionka, zwanego palarnią, o sklepieniach, przypominających sklepienia gotyckie w zamku malborskim, spoczywających na dwóch, niezwykle bogato rzeźbionych kolumnach, prowadzą drzwi do gabinetu Prezydenta Rzeczypospolitej.


Gabinet
Prezydenta Rzeczypospolitej

W pokoju tym na szczególną uwagę zasługuje rzeźbiony kominek z surowego, nie polerowanego marmuru, koloru zielonego. Na ścianie zachodniej fragmenty płaskorzeźb, wykonanych w drzewie (św. Krzysztof i inne). Poniżej na tejże ścianie portret olejny z XVI wieku, przedstawiający Stefana Batorego.

Na kominku popiersie Rzymianki, zatytułowane w publikacji prof. Bieńkowskiego: „Nieznana kobieta”, pochodzące ze zbiorów kardynała de Polignac. Fryzura wskazuje na czasy Trajana, lub początek rządów Hadriana. Na szafce przy drzwiach wiodących do salonu przyjęć, biust na marmurowej podstawie pt. „Homer”, zakupiony w Neapolu. Był dawniej w muzeum w Berlinie.


Salon przyjęć

Do gabinetu przylega bezpośrednio salon przyjęć Prezydenta Rzeczypospolitej, wyłożony w dolnej części ścian razem z odrzwiami zielonym marmurem. Naprzeciw okien kominek z zielonego greckiego marmuru, a na nim zegar z czarnego i złoconego brązu. Na podstawie zegara lew, w lwie tarcza zegarowa. Na lwie Herkules z czarnego brązu. Obok dwa świeczniki. Zegar i świeczniki pochodzą z pałacu w Racocie. Ściany salonu obite tkaniną, której motywami są stylizowane orły polskie. Wyrób tkaniny krajowy. Meble z masywnego mahoniu ozdobione złoconym brązem. Na ścianach siedem sztychów, według Piranesiego (1707-1778), przedstawiających ruiny rzymskie.

Żyrandol 54 świecowy – złocony z figurkami amorków, trzymających świeczniki.

Pokój Norweski

Z salonem przyjęć sąsiaduje, pokój zwany norweski. Nazwę tę zawdzięcza otaczającej go wokoło przepięknie rzeźbionej boazerii z drzewa sosnowego. Pomysł i wzory zapożyczył projektodawca, prof. Riegelman, ze starego kościoła skandynawskiego na górze Urnaes pod miasteczkiem Solvorn, nad fiordem Sogne. Głównym tematem rzeźb: węże z głowami smoków. Meble pokoju norweskiego, pokryte skórą reniferową, posiadają również rzeźby dostosowane w swych motywach do rzeźb całej boazerii. W narożniku przy oknie misternie rzeźbiony róg obfitości z drzewa olchowego, spoczywający na fantastycznym smoku. U stropu mały okręcik „Wiking”.

Gabinet adiutantów

Z pokojem norweskim łączy się mały pokój, zwany gabinetem adiutantów, posiadający skromne umeblowanie, wykonane w stylu skandynawskim.
Na ścianach sześć drzeworytów malarza Stanisława Raczyńskiego.

Korytarze

Wzdłuż omawianych poprzednio pokoi, oraz prywatnych apartamentów Prezydenta Rzeczypospolitej, ciągną się długie korytarze, które obiegając wewnętrzny dziedziniec, łączą apartamenty powyższe z dużymi salami recepcyjnymi.
Na korytarzach tych rozmieszczone są na postumentach, godne szczególnej uwagi – marmurowe popiersia rzymskie, których jest ogółem dwadzieścia.
Popiersia te mieściły się poprzednio w zamkach: Potsdamie, Sanssouci i Charlottenburgu. Z rozkazu Napoleona I przewieziono je do Paryża, gdzie pozostawały przez 10 lat; po czym wróciły na dawne miejsce, skąd dopiero po 1830 przeniesiono je do muzeum w Berlinie.
Przed wojną światową cesarz Wilhelm II kazał dwadzieścia z nich przenieść do nowo wybudowanego zamku w Poznaniu. Wszystkie popiersia z białego włoskiego marmuru.

Korytarz I
Strona południowa


Wzdłuż ścian ustawione są następujące popiersia:
MARCUS AURELIUS – Nos, część prawej i lewej brwi, oraz koniec lewego ucha – nowe. Zdobił ongis pałac w Charlottenburgu.
SEPTIMIUS SEVERUS – Szyja i głowa autentyczne, popiersie nowe. Był w swoim czasie w pałacu Sanssouci.
AELIUS HADRIANUS – Górna część głowy i szyja autentyczne. Uszy i loki nad czołem, oraz cała dolna część twarzy z nosem, ustami i brodą, nowe.
PORTRET CZĘŚCIOWO NOWOCZESNY – Popiersie z kilku kawałków zlepione i uzupełnione – jest autentyczne. Głowa natomiast, chociaż z doprawionym nosem i uzupełnioną częścią prawego ucha, jest nowa. Popiersie ma na sobie płaszcz z warstwami fałdów (trabeę z kontabulacją), ułożonymi na modłę III wieku po Chrystusie.
MARCUS AURELIUS – Popiersie przedstawia cesarza Marka Aureliusza, którego nos, koniec lewego ucha i biust wraz z szyją, są nowe. Tył głowy ścięty.
MARCUS AURELIUS – Głowa z popiersiem i piedestałem z jednego kawałka marmuru. Nos, wargi, koniec prawego ucha i drobne fragmenty brody, nowe.
ANTONIUS PIUS – Jest to rzeźba z kararyjskiego marmuru, przedstawiająca Antonina Piusa. Popiersie z tabliczką z jednej bryły marmuru. Głowa popękana. Sama twarz pęknieta w dwóch częściach, nos utrącony, grzbiety fałdów wykruszone.
Na ścianach korytarza obrazy:
- Szkoła wenecka, wiek XVI – „Koncert”.
- Szkoła włoska, wiek XVII – „Scena alegoryczna”.
- Knorr, ur. W Poznaniu w roku 1812 – „Rynek z ratuszem” w Poznaniu w 1830r. Obraz znajdował się dawniej w zamku w Berlinie.
Umeblowanie korytarza (stoły, skrzynie, fotele) utrzymane w stylu średniowiecznym, a wykonanie według projektów prof. Tauberta z Berlina.


Korytarz II
Strona zachodnia

Po lewej stronie:
NIEZNANY MŁODZIENIEC – Biust nowy wykonany z białego marmuru z kryształkami. Dolna część nosa, część górnej wargi, częściowa krawędź prawego ucha i koniec brody uzupełnione.
CALIGULA – Przedstawia portret Caliguli typu kapitolińskiego.
COMMODUS MŁODY – Biust wraz z szyją, koniec uszu i nosa, oraz połowa warg, nowe. W oczach zaznaczona tęczówka i źrenica.
SEPTIMIUS SEVERUS – Nos, prawa brew, kawałek wargi dolnej i górnej, oraz brzeg prawego ucha – nowe. Rzeźba znajdowała się kiedyś w Sanssouci.
W westybulu, między korytarzem zachodnim i północnym, na postumencie z czarnego marmuru – statua św. Benedykta.


Korytarz III
Strona północna

Przy ścianach popiersia:
JULIA PAULA – Głowa z białego, gruboziarnistego marmuru, biust z piedestałem z innego. Nos, koniec brody, prawa brew, uszy, partia włosów dokoła prawego ucha, połowa prawej gałki ocznej, lewy kąt ust i dolna część warkocza, nowe.
NIEZNANA KOBIETA – Popiersie i głowa autentyczne. Koniec nosa i brody, prawe oko, prawa brew, kość policzkowa i partia dokoła prawego oka wraz z częścią włosów nad prawą skronią – nowe.
KOPIA DIANY Z GABII – Biust, część szyi, górna część czaszki, niektóre części uszu i część nosa – nowe. Węzeł warkocza, oraz pozostała część głowy – starożytne. Rzeźba ta ma być kopią greckiego oryginału, który był dziełem Praxytelesa. Była dawniej w Charlottenburgu.
PLOTINA – Popiersie pochodzi z Rzymu, nabyte w roku 1791. Przedstawia żonę cesarza Trajana, Plotinę. Mimo zewnętrznych znamion autentyczności, brak rzeźbie autentycznej korrozji i patyny. Zdobiła kiedyś pałac w Potsdamie.
JULIA – Rzeźba z kararyjskiego lub też luneńskiego marmuru, o drobnych, lśniących kryształkach. Jest doskonale zakonserwowana. Cała szyja, prawe ucho i krawędź lewego – nowe.
ALEXANDER SEVERUS – Głowa starożytna. Popiersie z podstawą z jednego kawałka marmuru. Koniec nosa przyprawiony.

Wśród wymienionych wyżej popiersi, zaledwie sześć z nich przedstawia cezarów rzymskich (Caligula, Hadrian, Antoninus Pius, Marcus Aurelius, Commodus i Septimius Severus), niektórzy z nich w dwóch lub trzech egzemplarzach, a z cesarzowych Julię, żonę Tyberiusza, Plotinę, żonę Trajana i Julię Paulę, żonę Elagabala. Portrety te, zdaniem Bieńkowskiego, nie przekraczają przeciętnej miary, z wyjątkiem portretu Julii, który jest znakomitym odzwierciedleniem kierunku akademickiego rzeźby augustowskiej.
Daleko większą wartość mają portrety osób prywatnych, nieznanego nazwiska (kobiety z początku III wieku i nieznany młodzieniec z początku rządów Hadriana).



Apartamenty recepcyjne
Korytarz herbowy

Korytarz ten – 32 metry długi, 8 metrów szeroki, odnowiony gruntownie w lutym 1934r. , wywodzi swą nazwę od herbów wszystkich miast województwa poznańskiego, jakie tu widzimy na górnych częściach ścian. Na sklepieniu wśród barwnej dekoracji widnieje Orzeł Jagielloński, dostosowany kolorem i techniką malarską do całości ornamentacji ogólnej. Przy głównej ścianie rozmieszczone są skrzynie w kształcie ław, kopia średniowiecznych ław kościelnych w katedrze w Ratzeburgu.
Przy ścianie kolumnowej od strony podwórza – popiersie z białego marmuru.
W środku sali na 4 dębowych stołach wazony z brązu, wyrób arabski.
W rogach ściany przy balkonie frontowym dwie wazy w stylu rzymskim na postumentach z sztucznego granitu.
Na ścianie głównej, naprzeciw okien, obrazy:
- Ricci według Veronesa – „Adoracja trzech króli”.
- Szkoła flamandzka wieku XVII – „Adam i Ewa w raju”.
- Autor nieznany, XVII wiek – „Św. Jan Chrzciciel”.


Sala malinowa

Na ścianie naprzeciw okien znajdują się następujące obrazy:
- Bacciarelli Marcello (1731-1818) – „Rusinka Roksolana, niewolnica sułtana Solimana II, gra i śpiewa przed nim i jego żoną”.
- Feti Mariano, XVIII wiek – „Martwa natura”.
- Turchi Aleksander (1582-1648) – „Herkules u Omfali”.
- Feti Mariano - „Martwa natura”.
- Brand Johan Chrystian (1722-1795) – „Widok portu”.
Żyrandole wykonane w Poznaniu.


Sala zielona

Na ścianach następujące obrazy:
- Szkoła włoska, wiek XVII – „Abraham z aniołami”.
- Autor nieznany, wiek XVIII – „Morze i port rybacki”.
- Szkoła flamandzka, wiek XVII – „Wjazd Chrystusa do Jerozolimy”.
- Szkoła flamandzka, wiek XVII – „Lot z córkami”.
- Autor nieznany, wiek XVIII – „Maria Magdalena”.
- Szkoła włoska, wiek XVII – „Chrystus i Samarytanka”.
Żyrandole na 54 świec brązowe z kryształem, w stylu Ludwika Filipa.


Przejście do sali portretowej

Na prawej ścianie obrazy:
- Bacciarelli Marcello – „Portret króla Stanisława Augusta Poniatowskiego”.
- Bacciarelli Marcello – „Portret generała Brhla”
- Plersch Jan Bogumił (1732-1817) – „Portret króla Stanisława Augusta Poniatowskiego”.


Sala tronowa

Najokazalszym pomieszczeniem części reprezentacyjnej była - oświetlona z trzech stron ogromnymi oknami, otoczona wspartymi na kolumnach arkadami - Sala Tronowa. Pomiędzy łukami arkad umieszczono wizerunki ośmiu cesarzy niemieckich, a we wnęce środkowej arkady orientalny tron cesarski. Ponad nimi biegły galerie dla gości i orkiestry. Wejście do tej części Zamku znajdowało się od strony dzisiejszej ulicy Kościuszki.

Zamek Cesarski w Poznaniu.

Gdy na przełomie XIX i XX w. wyburzono większość fortyfikacji Twierdzy Poznań, wybitny niemiecki urbanista Joseph Stubben zaproponował stworzenie w tym miejscu nowej, reprezentacyjnej dzielnicy Poznania. W jej centralnym punkcie miał się znaleźć Zamek Cesarski – prawdziwy symbol przynależności Wielkopolski do Cesarstwa Niemieckiego.
Budowę zamku ukończono w 1910 r. Była to, jak się później okazało, ostatnia rezydencja cesarza niemieckiego w Europie. Budowla została zaprojektowana w stylu neoromańskim, który według Wilhelma II najlepiej oddawał potęgę Germanów i Świętego Cesarstwa Narodu Niemieckiego. Główny architekt, Franz Schwechten, zmuszony był zatem uwzględnić w swoim projekcie wiele pomysłów samego monarchy. Zaangażowanie Wilhelma II w budowę zamku nie było zresztą zwykłym cesarskim kaprysem – poznańska rezydencja miała przecież stanowić ostateczne potwierdzenie przynależności Wielkopolski do Rzeszy.

Zamek posiadał dwa piętra i był zasadniczo podzielony na dwie części: wschodnią i zachodnią. Pierwsza przeznaczona została na pomieszczenia reprezentacyjne, a jej centralnym punktem była Sala Tronowa – wspaniała aula, zaprojektowana w stylu bizantyjskim, z ogromnymi oknami i ozdobiona posągami niemieckich cesarzy. W części zachodniej ulokowane zostały natomiast pokoje prywatne – na pierwszym piętrze były to apartamenty cesarskie (wraz z kaplicą), na drugim natomiast książęce. Mimo ogromnych kosztów poniesionych na budowę zamku i jego symbolicznego znaczenia, Wilhelm II gościł tu tylko 2 razy.

Podczas II wojny światowej Hitler nakazał przebudowę wnętrz zamku w stylu typowym dla III Rzeszy. Główny architekt Albert Speer przeistoczył wtedy dawną kaplicę cesarską w gabinet Hitlera, do złudzenia przypominający Kancelarię Rzeszy w Berlinie. Dodatkowo, do południowej elewacji wieży dobudował on specjalny balkon, z którego Hitler miał przyjmować defilady wojsk (przypuszcza się jednak, że Hitler nigdy nie zdołał do Poznania dotrzeć). Zarówno wystrój gabinetu, jak i balkon zachowały się w niezmienionym stanie do dziś. Obecnie Zamkiem Cesarskim administruje Centrum Kultury „Zamek”. Znajduje się tutaj kino (sala tronowa), galerie sztuki, teatr, a podziemia zajmują kluby i restauracje. Tutaj także odbywa się od 2002 r. Międzynarodowe Triennale Rzeźby – najważniejszy przegląd rzeźby współczesnej w Polsce i jedna z najbardziej znanych tego typu imprez w Europie.